{"id":9522,"date":"2015-01-17T22:52:43","date_gmt":"2015-01-17T20:52:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.unionbelge.be\/?p=9522"},"modified":"2016-11-15T19:17:44","modified_gmt":"2016-11-15T18:17:44","slug":"reforme-de-letat-16-justice-securite-staatshervorming-16-justitie-en-veiligheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.unionbelge.be\/?p=9522","title":{"rendered":"REFORME DE L\u2019ETAT (16): JUSTICE ET SECURITE – STAATSHERVORMING (16): JUSTITIE EN VEILIGHEID"},"content":{"rendered":"

REFORME DE L\u2019ETAT ABSURDE<\/strong><\/p>\n

Dans notre s\u00e9rie concernant la sixi\u00e8me \u201cr\u00e9forme\u201d de l\u2019Etat, on avait d\u00e9j\u00e0 trait\u00e9 le march\u00e9 de l\u2019emploi, la mobilit\u00e9 et la s\u00e9curit\u00e9 sociale (\u00e0 l\u2019exception des allocations familiales auxquelles nous consacrerons encore un texte). Dans un certain sens, la justice et la s\u00e9curit\u00e9 forment le dernier \u201cgrand\u201d volet de la r\u00e9forme de l\u2019Etat, ce qui n\u2019implique cependant pas que les autres transferts de comp\u00e9tences soient moins importants. Qu\u2019est-ce que la particratie a d\u00e9cid\u00e9?<\/strong><\/p>\n

1) Voici ce qui a \u00e9t\u00e9 scind\u00e9:\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Le droit de d\u00e9linquance juv\u00e9nile;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Les Maisons de Justice (partiellement avec un accord de coop\u00e9ration);<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 L’aide juridique de premi\u00e8re ligne.<\/p>\n

 <\/p>\n

2) Les mesures politico-communautaires suivantes ont \u00e9t\u00e9 prises: \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Par l\u2019interm\u00e9diaire du ministre belge de la justice, les \u201centit\u00e9s f\u00e9d\u00e9r\u00e9es\u201d re\u00e7oivent un droit d’injonction positive dans leurs propres domaines de comp\u00e9tence;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Les “entit\u00e9s f\u00e9d\u00e9r\u00e9es” se voient attribuer un r\u00f4le accru dans la politique des poursuites et de l’application des peines par le biais de la conclusion d\u2019accords de coop\u00e9ration.<\/p>\n

 <\/p>\n

3) Les mesures ci-dessous n\u2019ont finalement pas \u00e9t\u00e9 ex\u00e9cut\u00e9es: \u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La communautarisation ou la r\u00e9gionalisation de l\u2019enti\u00e8ret\u00e9 de l\u2019organisation et du fonctionnement de la justice, hormis la Cour de Cassation, le Conseil d’\u00c9tat, la Cour Constitutionnelle et le parquet \u201cf\u00e9d\u00e9ral\u201d;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0La scission de la formation et de la nomination des magistrats (sauf dans les juridictions \u201cf\u00e9d\u00e9rales\u201d);<\/p>\n

–\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0La scission de la comp\u00e9tence et des budgets relatifs aux personnes intern\u00e9es<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La scission de l\u2019administration p\u00e9nitentiaire et des centres de psychiatrie l\u00e9gale;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La d\u00e9f\u00e9d\u00e9ralisation de la politique de s\u00e9curit\u00e9 et de pr\u00e9vention;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La d\u00e9f\u00e9d\u00e9ralisation des pompiers;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La d\u00e9f\u00e9d\u00e9ralisation de la protection civile;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La possibilit\u00e9 pour les \u201centit\u00e9s f\u00e9d\u00e9r\u00e9es\u201d d\u2019instaurer leurs propres juridictions administratives;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 L\u2019attribution d\u2019un droit d\u2019injonction positive, tout en laissant au ministre \u201cf\u00e9d\u00e9ral\u201d le seul droit d\u2019\u00eatre inform\u00e9;`<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 L\u2019implication des r\u00e9gions dans la d\u00e9limitation des zones de police locales.<\/p>\n

4) Les incertitudes\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0 Les communaut\u00e9s seraient \u201cassoci\u00e9es\u201d au centre de crise f\u00e9d\u00e9ral (inscrit dans l\u2019accord de gouvernement, mais pas dans la loi sp\u00e9ciale (LSRI));<\/p>\n

–\u00a0 Les communaut\u00e9s seraient associ\u00e9es aux tribunaux d\u2019application des peines par la participation des Directeurs g\u00e9n\u00e9raux des Maisons de Justice au comit\u00e9 de s\u00e9lection des assesseurs (inscrit dans l\u2019accord de gouvernement, mais pas dans la LSRI)<\/p>\n

Initialement, la particratie voulait donc d\u00e9manteler tout le syst\u00e8me belge de s\u00e9curit\u00e9 (\u00e0 l\u2019exception de la police). Dans ce sens, l\u2019accord final va nettement moins loin.<\/strong> En revanche, une analyse plus approfondie d\u00e9montrera que les scissions et autres mesures rendront la justice et la politique de s\u00e9curit\u00e9 plus inefficaces et plus complexes.. Ainsi, il n\u2019y avait aucune raison\u2013 sauf une nationaliste \u2013 pour scinder le droit de d\u00e9linquance juv\u00e9nile, les maisons de justice ou l\u2019aide juridique de premi\u00e8re ligne.\u00a0<\/strong><\/p>\n

N\u00e9anmoins, l\u2019introduction des arrondissements judiciaires provinciaux fut pertinente. C\u2019est ce qui a \u00e9t\u00e9 fait, sauf dans le Brabant, o\u00f9 il y a toujours trois arrondissements (Bruxelles, Louvain et le Brabant \u201cWallon\u201d) et \u00e0 Li\u00e8ge, o\u00f9 il y en a toujours deux (Li\u00e8ge et Eupen). Dans ces provinces, la justice reste fragment\u00e9e pour des raisons purement nationalistes.<\/strong> De plus, la d\u00e9nomination des tribunaux provinciaux est chaotique\u00a0: pour les tribunaux de premi\u00e8re instance on utilise le nom de la province suivi de celui de la division (p. ex. Tribunal de premi\u00e8re instance de Flandre Occidentale, division de Courtrai), tandis que pour les tribunaux de commerce et les\u00a0 tribunaux du travail on utilise le nom du chef-lieu de la juridiction de la cour d\u2019appel, suivi de celui de la division (p. ex. Tribunal de commerce de Li\u00e8ge, division de Marche-en-Famenne, bien que Marche se trouve en province de Luxembourg)\u2026 De plus, il n\u2019y a toujours pas de\u00a0cour d\u2019appel ou de cour du travail s\u00e9par\u00e9e pour les provinces de la Flandre Occidentale, du Limbourg, du Luxembourg ou de Namur.<\/p>\n

Notons tout de m\u00eame l\u2019initiative louable des ordres des avocats de la province du Luxembourg qui se sont unis en un seul barreau provincial en 2014.<\/p>\n

Comme toujours, les scissions, aussi en mati\u00e8re de justice et de s\u00e9curit\u00e9, sont inutiles, voire dangereuses. Les juridictions provinciales sont un pas dans la bonne direction, mais cette r\u00e9forme est illogique et incompl\u00e8te.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

ABSURDE STAATSHERVORMING\u00a0<\/strong><\/p>\n

In onze reeks aangaande de zesde \u201cstaatshervorming\u201d behandelden we reeds de arbeidsmarkt, de mobiliteit en de sociale zekerheid (met uitzondering van de kinderbijslagen waaraan nog een aparte tekst wordt gewijd). Justitie en veiligheid vormen, in zekere zin, het laatste \u201cgrote\u201d luik van de \u201cstaatshervorming\u201d, wat niet betekent dat de andere bevoegdheidsoverdrachten minder relevant zouden zijn. Wat heeft de particratie beslist?<\/strong><\/p>\n

1) Dit werd gesplitst:<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Het jeugdsanctierecht;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De\u00a0 justitiehuizen (partieel met een samenwerkingsakkoord);<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De juridische eerstelijnsbijstand.<\/p>\n

 <\/p>\n

2) Volgende politiek-communautaire maatregelen werden genomen:<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0 De \u201cdeelstaten\u201d verkrijgen, via de Belgische minister van Justie, een positief injunctierecht in hun eigen bevoegdheidsdomeinen;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0De deelstaten krijgen een grotere rol in het vervolgings en strafuitvoeringsbeleid <\/i>d.m.v. het afsluiten van een aantal samenwerkingsakkoorden;<\/p>\n

 <\/p>\n

3) Dit werd uiteindelijk niet doorgevoerd:<\/strong><\/span><\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De communautarisering of regionalisering van de volledige organisatie en werking van justitie, behoudens van het Hof van Cassatie, de Raad van State, het Grondwettelijk Hof en het federaal parket;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0De splitsing van de opleiding en benoeming van magistraten (behoudens in de \u201cfederale\u201d rechtscolleges);<\/p>\n

–\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0De splitsing van de bevoegdheid en de budgetten aangaande de ge\u00efnterneerden;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De splitsing van het gevangeniswezen en de forensische psychiatrische centra;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De defederalisering van het veiligheids- en preventiebeleid;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De defederalisering van de brandweer;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De defederalisering van de civiele bescherming;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De mogelijkheid voor de \u201cdeelstaten\u201d om eigen administratieve rechtscolleges op te richten;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Het toekennen van een rechtstreeks positief injunctierecht, waarbij de \u201cfederale\u201d minister slechts wordt ge\u00efnformeerd;<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Het betrekken van de gewesten bij de afbakening van lokale politiezones.<\/p>\n

 <\/p>\n

4) Hierover bestaat onzekerheid<\/strong><\/span><\/p>\n

– De gemeenschappen zouden betrokken worden bij het federaal crisiscentrum (ingeschreven in het regeerakkoord, maar niet in de bijzondere wet (BWHI));<\/p>\n

–\u00a0 De gemeenschappen zouden betrokken worden bij de strafuitvoeringsrechtbanken door de deelname van de Directeurs-generaal van de Justitiehuizen aan het selectiecomit\u00e9 van de assessoren (ingeschreven in het regeerakkoord, maar niet in de BWHI)<\/p>\n

Initieel wou de particratie dus het hele Belgische veiligheidsapparaat (behalve de politie) ontmantelen. In die zin is het uiteindelijke akkoord duidelijk minder slecht. Een nadere zal echter analyse uitwijzen dat de defederaliseringen en andere maatregelen justitie en de veiligheidspolitiek enkel nog ineffici\u00ebnter en complexer maken. Zo was er geen enkele reden, behoudens een nationalistische, om het jeugdsanctierecht, de justitiehuizen of de juridische eerstelijnsbijstand te splitsen.<\/strong><\/p>\n

Het was daarentegen wel pertinent om provinciale gerechtelijke arrondissementen in te voeren. Dat werd ook gedaan, behalve in Brabant waar er nog steeds drie arrondissementen zijn (Brussel, Leuven en \u201cWaals\u201d-Brabant) en in Luik, waar er nog steeds twee zijn (Luik en Eupen). In die provincies blijft justitie om nationalistische redenen nog te verbrokkeld.<\/strong> Bovendien is de benaming van de provinciale rechtbanken chaotisch: voor de rechtbanken van eerste aanleg gebruikt men de provincienaam gevolgd door de afdeling (bijv. rechtbank van eerste aanleg West-Vlaanderen, afdeling Kortrijk) terwijl men voor de rechtbanken van koophandel en de arbeidsrechtbanken de hoofdplaatsnaam van het rechtsgebied van het hof van beroep gebruikt gevolgd door de afdeling (bijv. rechtbank van koophandel Luik, afdeling Marche-en-Famenne, terwijl Marche in de provincie Luxemburg ligt)\u2026 Ook is er nog steeds geen apart hof van beroep of arbeidshof voor de provincies West-Vlaanderen, Limburg, Luxemburg en Namen.<\/p>\n

Wel noteren we een lovenswaardig initiatief van de advocatenordes van de provincie Luxemburg, die zich in 2014 in \u00e9\u00e9n provinciale balie verenigd hebben.<\/p>\n

Zoals altijd zijn de splitsingen van bevoegdheden, ook inzake justitie en veiligheid, nutteloos en zelfs schadelijk. De provinciale rechtsgebieden zijn wel een stap in de goede richting, maar ook deze hervorming is onlogisch en halfslachtig.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dans notre s\u00e9rie concernant la sixi\u00e8me \u201cr\u00e9forme\u201d de l\u2019Etat, on avait d\u00e9j\u00e0 trait\u00e9 le march\u00e9 de l\u2019emploi, la mobilit\u00e9 et la s\u00e9curit\u00e9 sociale (\u00e0 l\u2019exception des allocations familiales auxquelles nous consacrerons encore un texte). Dans un certain sens, la justice et la s\u00e9curit\u00e9 forment le dernier \u201cgrand\u201d volet de la r\u00e9forme de l\u2019Etat, ce qui n\u2019implique cependant pas que les autres transferts de comp\u00e9tences soient moins importants. Qu\u2019est-ce que la particratie a d\u00e9cid\u00e9? <\/p>\n

In onze reeks aangaande de zesde \u201cstaatshervorming\u201d behandelden we reeds de arbeidsmarkt, de mobiliteit en de sociale zekerheid (met uitzondering van de kinderbijslagen waaraan nog een aparte tekst wordt gewijd). Justitie en veiligheid vormen, in zekere zin, het laatste \u201cgrote\u201d luik van de \u201cstaatshervorming\u201d, wat niet betekent dat de andere bevoegdheidsoverdrachten minder relevant zouden zijn. Wat heeft de particratie beslist?<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"powered_cache_disable_cache":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[5,33],"tags":[],"class_list":["post-9522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinions","category-reforme-de-letat"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p6Y7u0-2tA","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9522"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9522\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10749,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9522\/revisions\/10749"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}